Kỹ thuật và thiết bị lượng giá chức năng chi dưới

Lượng giá chức năng chi dưới là bước quan trọng trong phục hồi chức năng, giúp đánh giá chính xác khả năng vận động, sức cơ và thăng bằng của người bệnh. Việc áp dụng đúng kỹ thuật cùng các thiết bị lượng giá phù hợp không chỉ giúp kết quả đánh giá chính xác mà còn là cơ sở xây dựng phác đồ điều trị hiệu quả và an toàn.

Chỉ định lượng giá chức năng chi dưới

Lượng giá chức năng chi dưới được chỉ định nhằm đánh giá chính xác mức độ vận động, sức cơ và khả năng chịu lực của chi dưới. Dựa vào các kết quả đánh giá sẽ xây dựng phác đồ trị liệu và phục hồi phù hợp.

• Người bệnh sau đột quỵ, tai biến mạch máu não có rối loạn vận động chi dưới.
• Bệnh nhân sau phẫu thuật chỉnh hình như thay khớp háng, khớp gối, phẫu thuật dây chằng, xương chi dưới.
• Chấn thương chi dưới (gãy xương, bong gân, tổn thương phần mềm) cần theo dõi tiến trình hồi phục.
• Bệnh lý cơ xương khớp mạn tính như thoái hóa khớp gối, viêm khớp, đau thắt lưng lan xuống chân.
• Bệnh nhân rối loạn thăng bằng, dáng đi bất thường, nguy cơ té ngã cao.
• Đánh giá chức năng chi dưới trong khám sức khỏe vận động, thể thao hoặc trước khi quay lại lao động nặng.

Chống chỉ định đánh giá chức năng chi dưới

Lượng giá vận động chi dưới không được khuyến cáo thực hiện trong các trường hợp có nguy cơ gây đau, tổn thương hoặc ảnh hưởng đến an toàn của người bệnh.

• Người bệnh trong giai đoạn viêm cấp, đau dữ dội hoặc sưng nề chi dưới.
• Gãy xương chưa ổn định, chưa cố định hoặc chưa có chỉ định vận động từ bác sĩ.
• Sau phẫu thuật chi dưới chưa đủ thời gian hồi phục, vết mổ chưa lành hoặc có nguy cơ bung chỉ.
• Bệnh nhân có tình trạng tim mạch, hô hấp không ổn định, không đảm bảo an toàn khi vận động đánh giá.
• Người bệnh bị nhiễm trùng, loét, tổn thương da nghiêm trọng tại vùng cần đánh giá.
• Trường hợp không hợp tác, rối loạn nhận thức nặng, không thể thực hiện đúng các yêu cầu đánh giá.

Kỹ thuật lượng giá phục hồi chức năng chi dưới

Chuẩn bị 

Trước khi triển khai lượng giá chức năng chi dưới, kỹ thuật viên cần thực hiện đầy đủ các bước chuẩn bị sau:

Bước 1: Khai thác thông tin bệnh sử, chẩn đoán y khoa, tiền sử chấn thương hoặc phẫu thuật liên quan đến chi dưới.

Bước 2: Giải thích rõ mục đích, nội dung và quy trình lượng giá cho người bệnh nhằm tạo sự hợp tác và giảm lo lắng.

Bước 3: Chuẩn bị các dụng cụ hỗ trợ cần thiết trong quá trình đánh giá chức năng chi dưới

Bước 4: Sắp xếp không gian đánh giá an toàn, đủ ánh sáng, mặt sàn bằng phẳng; hướng dẫn người bệnh mặc trang phục phù hợp, dễ quan sát và vận động.

Thực hiện

Quá trình thực hiện lượng giá chức năng chi dưới được tiến hành theo trình tự từ quan sát đến đánh giá chuyên sâu:

Bước 1: Quan sát tư thế đứng, dáng đi, sự cân xứng hai chi dưới và các dấu hiệu bất thường như lệch trục, teo cơ hoặc phù nề.

Bước 2: Đánh giá tầm vận động khớp chi dưới (khớp háng, khớp gối, cổ chân) bằng vận động chủ động và thụ động.

Bước 3: Đánh giá sức cơ các nhóm cơ chính chi dưới theo thang đo chuẩn, so sánh bên tổn thương và bên lành.

Bước 4: Kiểm tra khả năng chịu lực, thăng bằng và phối hợp vận động, bao gồm đứng một chân, chuyển tư thế và bước đi.

Bước 5: Áp dụng các thang đo chức năng chi dưới phù hợp nhằm lượng hóa mức độ hạn chế và khả năng sinh hoạt của người bệnh.

Bước 6: Ghi nhận kết quả, phân tích dữ liệu thu thập được và làm cơ sở xây dựng liệu trình phục hồi chức năng cá nhân hóa.

Thang điểm đo chức năng chi dưới

Thang điểm đo chức năng chi dưới là các công cụ chuẩn hóa giúp lượng hóa khả năng vận động, thăng bằng của người bệnh. Từ điểm số đánh giá sẽ áp dụng tiến trình phục hồi phù hợp. 

• Thang điểm LEFS: Đánh giá sinh hoạt và vận động hàng ngày cho bệnh nhân chấn thương và bệnh lý cơ xương khớp chi dưới.
• Thang điểm FIM – phần chi dưới: Đánh giá mức độ độc lập về di chuyển, tư thế trong phục hồi chức năng sau đột quỵ hoặc chấn thương nặng.
• Thang điểm Tinetti: Đánh giá thăng bằng và dáng đi, xác định nguy cơ té ngã ở người cao tuổi hoặc bệnh nhân có rối loạn vận động chi dưới.
• Thang điểm Berg Balance Scale: Đánh giá khả năng giữ thăng bằng trong các tư thế đứng, chuyển động và thay đổi vị trí cơ thể cho bệnh nhân thần kinh và mất thăng bằng.
• Chỉ số Barthel: Đánh giá mức độ độc lập trong sinh hoạt và theo dõi phục hồi chức năng dài hạn liên quan đến di chuyển, tự chăm sóc,.

Thiết bị lượng giá chức năng chi dưới hiệu quả

Thiết bị lượng giá chức năng chi dưới đóng vai trò quan trọng trong việc đánh giá chính xác khả năng vận động, sức cơ, thăng bằng và dáng đi. Kết hợp thiết bị giúp đưa ra các đánh giá chính xác, hỗ trợ quá trình phục hồi chức năng.

• Thiết bị đo tầm vận động khớp: Đo biên độ vận động của các khớp chi dưới, xác định mức độ hạn chế vận động và theo dõi tiến triển phục hồi theo thời gian. Model phổ biến: Fisiocomputer MOVESCAN
• Thiết bị đo sức cơ chi dưới: Máy đo lực cơ hoặc thiết bị kháng lực chuyên dụng, cho phép đánh giá khách quan sức mạnh các nhóm cơ chính. Áp dụng trong phục hồi sau chấn thương hoặc phẫu thuật. Model phổ biến: PRIMUS RS, Abot
• Bàn đo thăng bằng và phân tích dáng đi: Đánh giá khả năng giữ thăng bằng, phân bố trọng lượng và sự phối hợp vận động. Áp dụng cho bệnh nhân thần kinh, người cao tuổi và vận động viên phục hồi chấn thương. Model phổ biến: SIGMA, GAMMA, PNEUMAP, HC-BG-A1

• Hệ thống phân tích dáng đi: Ghi nhận thông số về bước đi, tốc độ, chiều dài sải chân và đối xứng hai chi dưới, phát hiện rối loạn dáng đi và đánh giá hiệu quả phục hồi chức năng. Model phổ biến: BTS GAITLAB
• Máy đo lực phản hồi mặt đất: Phân tích lực tác động của bàn chân lên mặt sàn trong quá trình đứng và di chuyển, đánh giá chức năng chịu lực và thăng bằng của chi dưới. Model phổ biến: P6000
• Thiết bị hỗ trợ lượng giá công nghệ cao: Hệ thống phần mềm kết hợp cảm biến giúp lưu trữ dữ liệu, so sánh kết quả theo từng giai đoạn và nâng cao tính khách quan. Model phổ biến: BAIOBIT

Kết luận

Kỹ thuật và thiết bị lượng giá chức năng chi dưới đóng vai trò quan trọng trong xây dựng liệu trình phục hồi và trị liệu. Người bệnh khi được áp dụng kỹ thuật và thiết bị đánh giá phù hợp sẽ được can thiệp trị liệu cá nhân hóa, nâng cao chất lượng chăm sóc. 

Để đảm bảo quá trình phục hồi chức năng và trị liệu tối ưu hiệu quả, các cơ sở y tế, phòng khám hay bệnh viện có thể liên hệ trực tiếp với Hải Minh qua hotline 0988086003, đội ngũ kỹ sư và nhân viên chuyên nghiệp sẵn sàng tư vấn, hỗ trợ nhanh nhất!