Kỹ thuật và thiết bị lượng giá chức năng chi trên

Lượng giá chức năng chi trên đóng vai trò quan trọng để đánh giá chính xác mức độ suy giảm vận động và khả năng sinh hoạt của người bệnh. Kết hợp đúng kỹ thuật lượng giá cùng các thiết bị hỗ trợ hiện đại là cơ sở để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp cái nhìn tổng quan về các kỹ thuật và thiết bị đánh giá chức năng chi trên.

Chỉ định lượng giá chức năng chi trên

Lượng giá chức năng chi trên được chỉ định trong nhiều trường hợp khác nhau. Mục đích lượng giá phục hồi chức năng chi trên nhằm đánh giá mức độ suy giảm vận động, cảm giác và khả năng thực hiện các hoạt động sinh hoạt của người bệnh.

• Người bệnh sau tai biến mạch máu não có yếu liệt chi trên
• Bệnh nhân chấn thương vai, khuỷu, cổ tay, bàn tay (gãy xương, trật khớp, đứt gân…)
• Tổn thương thần kinh ngoại biên hoặc thần kinh trung ương ảnh hưởng đến chi trên
• Người bệnh sau phẫu thuật chỉnh hình hoặc phẫu thuật thần kinh vùng chi trên
• Bệnh lý cơ xương khớp mạn tính như viêm khớp, thoái hóa khớp vai – khuỷu – cổ tay
• Theo dõi tiến triển và điều chỉnh phác đồ điều trị vật lý trị liệu & phục hồi chức năng

Chống chỉ định đánh giá chức năng chi trên

Đánh giá chức năng chi trên cần được cân nhắc hoặc tạm hoãn trong một số trường hợp cụ thể để đảm bảo an toàn cho người bệnh và tránh làm trầm trọng thêm tình trạng tổn thương. Chống chỉ định lượng giá chức năng chi trên:

• Người bệnh đang trong giai đoạn cấp tính, đau nhiều hoặc viêm nhiễm nặng chi trên
• Tổn thương hở, vết thương chưa lành hoặc nhiễm trùng tại vị trí cần đánh giá
• Gãy xương chưa được cố định hoặc mới phẫu thuật, chưa đủ thời gian vận động
• Người bệnh không hợp tác, rối loạn ý thức hoặc không thực hiện theo hướng dẫn
• Tình trạng sức khỏe không ổn định, cần ưu tiên điều trị cấp cứu hoặc hồi sức

Kỹ thuật lượng giá chức năng chi trên

Chuẩn bị 

Trước khi tiến hành kỹ thuật lượng giá chức năng chi trên, cần thực hiện đầy đủ các bước chuẩn bị về thông tin và thiết bị. Điều này sẽ đảm bảo an toàn cho người bệnh và độ chính xác của kết quả đánh giá.

Bước 1: Thu thập thông tin lâm sàng thông qua hồ sơ bệnh án, chẩn đoán y khoa và tiền sử bệnh lý, phẫu thuật có liên quan đến chi trên của người bệnh.

Bước 2: Giải thích quy trình lượng giá về mục đích, cách thực hiện và các vấn đề thường gặp cho người bệnh nắm rõ.

Bước 3: Chuẩn bị không gian đủ ánh sáng, dụng cụ kiểm tra lực cơ và áp dụng thang đo chức năng chi trên phù hợp.

Bước 4: Đánh giá sơ bộ về tình trạng toàn thân, mức độ đau hiện tại, khả năng ngồi, đứng và phối hợp vận động của người bệnh.

Thực hiện

Kỹ thuật lượng giá vận động chi trên được thực hiện theo trình tự từ quan sát đến đánh giá chi tiết. Quá trình thực hiện nhằm xác định mức độ suy giảm và khả năng vận động thực tế của người bệnh.

Bước 1: Quan sát tổng quát chi trên và đánh giá về tư thế vai + tay, sự đối xứng cũng như các dấu hiệu teo cơ, biến dạng, hạn chế vận động.

Bước 2: Đánh giá tầm vận động chủ động và thụ động của các vùng khớp vai, khuỷu, cổ tay, bàn tay. Đồng thời đánh giá lực của từng nhóm cơ và so sánh hai bên.

Bước 3: Đánh giá về cảm giác cùng khả năng vận động tinh, tính chính xác khi phối hợp tay cùng mắt.

Bước 4: Yêu cầu người bệnh thực hiện các động tác cầm nắm, sinh hoạt hàng ngày để ghi nhận kết quả về mức độ đau, khả năng thực hiện.

Thang đo chức năng chi trên

Thang đo chức năng chi trên là công cụ quan trọng trong phục hồi chức năng, được sử dụng để đánh giá mức độ vận động, khả năng thực hiện các hoạt động và mức độ độc lập của người bệnh có tổn thương chi trên. Sử dụng thang đo sẽ giúp lượng hóa tình trạng chức năng, theo dõi tiến triển điều trị và làm cơ sở xây dựng phác đồ can thiệp phù hợp.

• Fugl-Meyer Assessment: Đánh giá vận động, phối hợp và phản xạ của chi trên, thường áp dụng cho bệnh nhân sau tai biến mạch máu não.
• DASH: Đánh giá mức độ hạn chế chức năng chi trên thông qua các hoạt động sinh hoạt hằng ngày và cảm nhận chủ quan của người bệnh.
• ARAT : Đánh giá khả năng thực hiện các động tác chức năng như cầm, nắm, kẹp và di chuyển đồ vật.
• Wolf Motor Function Test: Đánh giá tốc độ và chất lượng vận động chi trên thông qua các nhiệm vụ chức năng tiêu chuẩn.
• Barthel Index (phần chi trên): Đánh giá mức độ độc lập trong sinh hoạt, gián tiếp phản ánh chức năng chi trên.

Việc lựa chọn thang đo để lượng giá chức năng chi trên cần dựa vào mục tiêu đánh giá, tình trạng lâm sàng và khả năng hợp tác của người bệnh.

Thiết bị lượng giá chức năng bàn tay

Thiết bị lượng giá chức năng bàn tay được sử dụng để đánh giá sức mạnh, tầm vận động, độ linh hoạt và khả năng thực hiện các động tác trong quá trình phục hồi chức năng. Tùy theo mục tiêu đánh giá, các thiết bị lượng giá chức năng chi trên được phân loại:

• Thiết bị đo sức mạnh bàn tay: Đánh giá lực nắm, lực bóp và sức mạnh của các nhóm cơ, xác định mức độ suy giảm chức năng. Thiết bị phổ biến gồm lực kế đo lực bóp tay, thiết bị đo lực kẹp ngón tay.
• Thiết bị đo tầm vận động và độ linh hoạt: Đánh giá biên độ vận động của cổ tay, ngón tay và khả năng phối hợp động tác. Thiết bị phổ biến gồm thước đo tầm vận động, dụng cụ đo biên độ của ngón tay.
• Thiết bị đánh giá vận động tinh và phối hợp: Đánh giá khả năng điều khiển vận động tinh, độ chính xác, phối hợp tay và mắt. Thiết bị phổ biến gồm bảng test pegboard, bộ test khéo léo bàn tay.
• Thiết bị đánh giá chức năng bàn tay: Mô phỏng hoạt động sinh hoạt hàng ngày, đánh giá khả năng sử dụng bàn tay trong thực tế. Thiết bị phổ biến gồm bộ dụng cụ ARAT, bộ dụng cụ đánh giá cầm nắm, nâng hay di chuyển vật dụng
• Thiết bị lượng giá công nghệ cao: Tích hợp cảm biến và phần mềm đánh giá chính xác và lưu trữ dữ liệu theo thời gian. Thiết bị gồm găng tay cảm biến, hệ thống đo lực và chuyển động bàn tay.

Tại Hải Minh hiện đang phân phối các dòng thiết bị đánh giá chức năng chi trên đa dạng gồm: Khung tập phản xạ thần kinh DM-HC-CGT-9WL, máy đo điện cơ 2 kênh Fisiocomputer BFB4, thiết bị đo vận động khớp Fisiocomputer MOVESCAN, Máy theo dõi tập biofeedback đa khớp BAIOBIT, hệ thống tập PHCN chi trên và 5 máy đo cơ lực NBOT-G5, hệ thống đo, tập thăng bằng, lực bóp tay KTS NBOT, Máy tập chi trên đo lực bóp tay kết nối tivi GBOT, HT đo chỉ số cơ thể tích hợp kiểm tra lực tay chân và thăng bằng Abot,…

Kết luận

Kỹ thuật và thiết bị lượng giá chức năng chi trên là nền tảng quan trọng trong quá trình đánh giá, theo dõi và nâng cao hiệu quả phục hồi chức năng cho người bệnh. Thực hiện đúng quy trình lượng giá, lựa chọn thang đo và thiết bị phù hợp sẽ giúp chuyên viên y tế đưa ra kế hoạch can thiệp chính xác, an toàn và hiệu quả.

Nếu có bất cứ nhu cầu cần tư vấn, trang bị thiết bị phù hợp, hãy liên hệ trực tiếp tới hotline 0988086003 của Hải Minh để được hỗ trợ!