9 bệnh xương khớp phổ biến và cách điều trị
Các bệnh về xương khớp đang ngày càng trở nên phổ biến, không chỉ ở người lớn tuổi mà còn xuất hiện nhiều ở người trẻ do thói quen sinh hoạt và làm việc thiếu khoa học. Những cơn đau âm ỉ, cứng khớp hay hạn chế vận động nếu không được quan tâm đúng cách có thể tiến triển thành các bệnh lý mạn tính, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Tìm hiểu kỹ hơn về các bệnh xương khớp và cách điều trị trong bài viết.
Bệnh cơ xương khớp là gì?
Bệnh cơ xương khớp là nhóm các rối loạn liên quan đến hệ vận động của cơ thể, bao gồm xương, khớp, cơ, dây chằng và gân. Các bệnh về xương khớp thường gây đau nhức, cứng khớp, giảm khả năng vận động và ảnh hưởng sinh hoạt, cuộc sống. Bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, nhưng phổ biến hơn ở người trung niên, người cao tuổi hoặc những người lao động nặng, ít vận động hoặc sai tư thế kéo dài.
Các bệnh cơ xương khớp thường gặp
1. Thoái hóa khớp
Thoái hóa khớp là tình trạng sụn khớp bị bào mòn theo thời gian, khiến khớp đau, cứng và vận động kém linh hoạt. Bệnh thường xuất hiện ở khớp gối, khớp háng và cột sống, đặc biệt ở người lớn tuổi. Dấu hiệu đặc trưng đau tăng khi vận động, cứng khớp buổi sáng, có tiếng lạo xạo khi cử động.
2. Thoát vị đĩa đệm
Thoát vị đĩa đệm xảy ra khi nhân nhầy trong đĩa đệm thoát ra ngoài, chèn ép lên dây thần kinh. Dấu hiệu đặc trưng của bệnh là cơn đau lan theo rễ thần kinh, tê bì tay/chân, yếu cơ, đau tăng khi cúi hoặc mang vác.
3. Đau thần kinh tọa
Đau thần kinh tọa là bệnh xương khớp thường gặp với đặc trưng đau lan một bên, đau dọc theo dây thần kinh tọa từ lưng xuống mông và chân kèm tê rần, cảm giác như điện giật. Nguyên nhân phổ biến là do thoát vị đĩa đệm hoặc chèn ép dây thần kinh.
4. Viêm khớp dạng thấp
Viêm khớp dạng thấp là bệnh tự miễn gây viêm mạn tính ở nhiều khớp, thường đối xứng hai bên cơ thể. Bệnh có các dấu hiệu sưng, nóng, đỏ khớp; cứng khớp buổi sáng kéo dài; mệt mỏi, có thể biến dạng khớp.
5. Bệnh gout
Gout là bệnh rối loạn chuyển hóa purin, làm tăng acid uric trong máu và lắng đọng tinh thể urat tại khớp. Bệnh có dấu hiệu đau đột ngột về đêm, sưng đỏ nóng khớp, thường ở ngón chân cái, tái phát nhiều lần.
6. Viêm bám gân
Viêm bám gân là tình trạng viêm tại vị trí gân bám vào xương, thường do vận động quá mức hoặc chấn thương lặp lại. Dấu hiệu dễ nhận biết là cơn đau khu trú tại điểm bám gân, đau tăng khi vận động hoặc ấn vào, có thể sưng nhẹ.
7. Loãng xương
Loãng xương là tình trạng mật độ xương giảm, khiến xương trở nên giòn và dễ gãy. Dấu hiệu bệnh đau âm ỉ vùng lưng, giảm chiều cao, dễ gãy xương dù chấn thương nhẹ. Bệnh diễn tiến âm thầm, thường chỉ phát hiện khi gãy xương hoặc đau nhức xương kéo dài.
8. Bệnh cơ xương khớp do chấn thương
Các bệnh về xương khớp do chấn thương phổ biến như bong gân, giãn dây chằng, rách cơ hoặc gãy xương do tai nạn hoặc vận động mạnh. Đặc trưng dấu hiệu có các cơn đau cấp tính, sưng nề, bầm tím, hạn chế vận động hoặc mất chức năng tạm thời. Nếu không được điều trị đúng cách, có thể để lại di chứng lâu dài.
9. Gai cột sống
Gai cột sống là hiện tượng hình thành các mỏm xương (gai) ở thân đốt sống do thoái hóa. Nhận biết bệnh qua các dấu hiệu đau lưng hoặc cổ kéo dài, tê bì tay/chân, đau tăng khi vận động hoặc thay đổi tư thế. Lâu dài các gai cột sống sẽ chèn ép dây thần kinh, gây đau lưng, tê bì và hạn chế vận động.
Phương pháp điều trị các bệnh về xương khớp
Tùy theo nguyên nhân, mức độ tổn thương và thể trạng người bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị các bệnh về xương khớp phù hợp. Hướng điều trị các bệnh xương khớp phổ biến hiện nay là kết hợp điều trị bảo tồn và vật lý trị liệu, phục hồi chức năng. Trong các trường hợp nặng sẽ áp dụng can thiệp phẫu thuật.
Phương pháp bảo tồn
Đối với các bệnh xương khớp thường gặp ở giai đoạn nhẹ, chưa có biến chứng, người bệnh sẽ được ưu tiên điều trị bảo tồn. Phương pháp không xâm lấn và tập trung vào kiểm soát triệu chứng, làm chậm tiến triển bệnh, yêu cầu người bệnh kiên trì trị liệu.
- Sử dụng thuốc giảm đau, kháng viêm, giãn cơ theo chỉ định
- Nghỉ ngơi hợp lý, tránh vận động quá mức hoặc sai tư thế
- Thay đổi lối sống như giảm cân, ăn uống lành mạnh, bổ sung canxi và vitamin D
- Sử dụng nẹp, đai hỗ trợ cố định khớp khi cần thiết ở giai đoạn cấp
Phương pháp Vật lý trị liệu
Đối với các bệnh về xương khớp, điều trị vật lý trị liệu và tập phục hồi chức năng rất quan trọng. Để đạt hiệu quả điều trị tối ưu sẽ cần kết hợp đúng thiết bị vật lý trị liệu và bài tập phục hồi theo từng triệu chứng
- Đau nhức, đau mạn tính: Sử dụng máy điện xung trị liệu, máy nhiệt trị liệu, máy điện trị liệu ENF, máy điện châm để giảm đau cấp, kích thích thần kinh cơ.
- Sưng viêm, viêm mô mềm: Sử dụng máy siêu âm trị liệu, máy laser trị liệu giảm viêm, tăng tuần hoàn máu, hỗ trợ phục hồi tổn thương.
- Co cứng cơ, hạn chế vận động: Sử dụng máy sóng ngắn, máy sóng xung kích phá vỡ điểm co cứng, làm nóng sâu, giãn cơ và cải cải thiện độ linh hoạt
- Đau cột sống, thoát vị đĩa đệm, chèn ép dây thần kinh: Sử dụng máy kéo giãn, máy giảm áp cột sống giảm áp lực đĩa đệm, giải phóng chèn ép thần kinh, giảm đau lan
- Tuần hoàn kém, chậm liền xương: Sử dụng máy từ trường trị liệu, máy nén ép, máy trị liệu khử electron kích thích lưu thông máu, hỗ trợ tái tạo xương và mô
Bài tập phục hồi kết hợp thiết bị:
- Hạn chế tầm vận động khớp: Sau chấn thương, sau phẫu thuật sử dụng máy tập CPM tập vận động thụ động và chủ động giúp khớp linh hoạt mà không gây đau.
- Yếu cơ, giảm sức mạnh cơ: Sử dụng máy tập đi, thiết bị tập chuyên khoa tập tăng sức cơ, cải thiện khả năng vận động và chịu lực.
- Cứng khớp, khó vận động linh hoạt: Sử dụng bàn tập chuyên khoa, khung tập phục hồi chức năng để tập bài tập kéo giãn, gấp, duỗi khớp giúp tăng biên độ vận động
Ngoài ra, có thể sử dụng robot phục hồi chức năng, máy biofeedback để tăng khả năng kiểm soát vận động, tập luyện cá nhân hóa, tạo chuyển động chính xác.
Phương pháp phẫu thuật
Phẫu thuật được chỉ định khi các bệnh về xương khớp đã tiến triển nặng, gây biến chứng nghiêm trọng tới khả năng vận động, sinh hoạt. Tùy theo tình trạng bệnh sẽ can thiệp phẫu thuật như:
- Phẫu thuật thay khớp gối, khớp háng
- Phẫu thuật lấy nhân thoát vị, giải phóng chèn ép thần kinh
- Cố định xương gãy bằng nẹp vít, đinh nội tủy
- Chỉnh hình các biến dạng xương khớp
Tuy nhiên phương pháp này tiềm ẩn nhiều rủi ro và cần thực hiện phục hồi chức năng sau phẫu thuật để đạt hiệu quả tối ưu.
Lời khuyên phòng ngừa bệnh về xương khớp
Với các bệnh về xương khớp, để phòng ngừa biến chứng và hạn chế nguy cơ đau mãn tính, người bệnh nên lưu ý những lời khuyên:
- Duy trì vận động hợp lý: Tập thể dục thường xuyên, tập bài tập phục hồi chức năng đơn giản tại nhà để tăng cường sức mạnh cơ, cải thiện độ linh hoạt khớp.
- Giữ tư thế đúng: Trong sinh hoạt và làm việc nên ngồi đúng tư thế, không ngồi quá lâu một chỗ và vận động nhẹ sau 45 – 60 phút để giảm áp lực lên khớp.
- Kiểm soát cân nặng: Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh, bổ sung vitamin, canxi và hạn chế thực phẩm không tốt, giảm cân để tránh tăng áp lực lên các khớp.
- Khám sức khỏe định kỳ: Thăm khám và phát hiện sớm các vấn đề xương khớp sẽ giúp theo dõi mật độ xương, tình trạng khớp để kịp thời trị liệu.
- Kết hợp vật lý trị liệu khi cần thiết: Với các dấu hiệu đau nhức nhẹ nên áp dụng sớm các kỹ thuật vật lý trị liệu để phòng ngừa bệnh tiến triển nặng.
Các bệnh về xương khớp có thể phòng ngừa và hạn chế bằng cách xây dựng thói quen dinh dưỡng và vận động lành mạnh. Với bất cứ dấu hiệu bất thường nào, người bệnh nên chủ động thăm khám, can thiệp trị liệu để ngăn ngừa biến chứng ảnh hưởng tới sinh hoạt.
Mọi vấn đề cần tư vấn về trang thiết bị trị liệu, máy tập phục hồi chức năng, các cá nhân, phòng khám và cơ sở y tế hãy trực tiếp liên hệ qua hotline 0988086003 của Hải Minh để được hỗ trợ!
