Các bài tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến an toàn, hiệu quả
Sau tai biến, người bệnh thường bị suy giảm khả năng vận động và gặp nhiều khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày. Tập vật lý trị liệu là phương pháp quan trọng giúp phục hồi chức năng, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống. Để biết thêm các bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến, cùng theo dõi trong bài viết này.
Tác dụng của việc tập vật lý trị liệu sau tai biến?
Tập vật lý trị liệu là một trong những giai đoạn quan trọng để phục hồi chức năng cho người bệnh sau tai biến. Các bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến khi áp dụng sẽ đem lại những lợi ích thực tế gồm:
- Phục hồi khả năng vận động, cải thiện cử động tay chân và hỗ trợ tập đứng, tập đi, phối hợp vận động.
- Duy trì sức mạnh cho các nhóm cơ, từ đó ngăn ngừa tình trạng teo cơ, cứng khớp và đảm bảo độ linh hoạt.
- Tăng cường lưu thông, cải thiện tuần hoàn máu giúp cung cấp dinh dưỡng ổn định, thúc đẩy phục hồi tự nhiên.
- Hỗ trợ người bệnh tập luyện và tự chủ động thực hiện các động tác cầm nắm, tự chăm sóc và sinh hoạt hàng ngày.
- Giúp người bệnh thư giãn, sảng khoái tinh thần, giảm căng thẳng cũng như có thêm động lực để tập luyện phục hồi,
Hướng dẫn tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến
Các bài tập phục hồi chức năng sau tai biến cần được thực hiện theo từng giai đoạn để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả. Ở mỗi giai đoạn, mục đích tập luyện, cách tập và yêu cầu tập luyện sẽ khác nhau, người bệnh cần tuân thủ đúng lộ trình để nhanh chóng phục hồi, tránh biến chứng.
Giai đoạn cấp (sau 24 giờ)
Mục đích tập luyện: Ở giai đoạn này người bệnh còn yếu và phải nằm nhiều, do đó các bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến sẽ nhằm duy trì tầm vận động khớp, phòng ngừa cứng khớp, teo cơ, tăng lưu thông máu.
Những bài tập cơ bản trong giai đoạn cấp chủ yếu là vận động thụ động với sự hỗ trợ của người chăm sóc hoặc kỹ thuật viên. Đồng thời, người bệnh nên được hỗ trợ thay đổi tư thế nằm để tránh loét do tì đè.
- Bài tập tay: Tập co duỗi các ngón tay, cổ tay, khuỷu tay và nâng hạ vai một cách nhẹ nhàng.
- Bài tập chân: Tập co duỗi ngón chân, gập duỗi cổ chân, khớp gối và khớp háng một cách nhẹ nhàng.
Quan trọng khi tập trong giai đoạn cấp cần thực hiện động tác một cách nhẹ nhàng, chậm rãi và theo dõi tình trạng sức khỏe liên tục để tránh gây đau, quá sức người bệnh.
Giai đoạn đầu (48-72 giờ)
Mục đích tập luyện: Trải qua giai đoạn cấp sẽ bước vào khoảng thời gian kích thích cơ bắp hoạt động để tăng dần sức mạnh cơ và dần lấy lại khả năng phối hợp, vận động nhẹ.
Trong giai đoạn từ 48 – 72h, các bài tập phục hồi sau tai biến cần kết hợp tập cả thụ động và chủ động có hỗ trợ. Các động tác sẽ thực hiện ở cường độ cao và dứt khoát hơn so với giai đoạn cấp. Người bệnh lúc này cũng nên tập lăn trở người và tập ngồi dậy trong thời gian ngắn.
- Bài tập tay: Tập nắm và mở bàn tay, nâng tay có hỗ trợ, cầm nắm các vật nhẹ, tập trượt tay trên mặt phẳng.
- Bài tập chân: Tập co duỗi chân một cách chủ động, nhấc chân nhẹ nhàng khi đang nằm, tập chống chân xuống giường và tập ngồi dậy có sự hỗ trợ.
Với giai đoạn này, người bệnh cần tăng dần mức độ vận động và nên có người thân hoặc kỹ thuật viên hỗ trợ trong khi tập. Các bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến cũng cần lặp đi lặp lại và tập trong khoảng thời gian ngắn để tránh quá sức.
Giai đoạn sau (qua 72 giờ)
Mục đích tập luyện: Giai đoạn sau sẽ hướng đến mục tiêu chính để phục hồi khả năng vận động, tăng cường sức mạnh cơ cũng như để người bệnh tự chủ động các động tác sinh hoạt, chăm sóc bản thân hàng ngày.
Các bài tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến ở giai đoạn này chú trọng về động tác tăng cường sức mạnh, duy trì thăng bằng và khả năng phản xạ, phối hợp vận động. Quá trình tập người bệnh vẫn cần có người hoặc thiết bị hỗ trợ để tối ưu hiệu quả, thời gian.
- Bài tập tay: Tập cầm nắm đồ vật, đưa tay lên cao, gập duỗi tay một cách chủ động, phối hợp hai tay.
- Bài tập chân: Tập ngồi thăng bằng, tập đứng, tập chuyển trọng lượng cơ thể và tập bước đi.
Yêu cầu các bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến ở giai đoạn sau cần duy trì đều đặn, tăng dần cường độ tập luyện phù hợp và sử dụng các thiết bị, dụng cụ cần thiết để đảm bảo an toàn.
Những lưu ý khi tập phục hồi chức năng sau tai biến
Khi áp dụng bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến, cả người bệnh và bác sĩ, kỹ thuật viên hay người hỗ trợ đều cần nắm rõ các lưu ý để đảm bảo hiệu quả, độ an toàn phục hồi.
- Tập luyện các bài tập phục hồi chức năng sau tai biến theo chỉ định và hướng dẫn của bác sĩ/kỹ thuật viên theo từng giai đoạn để tránh tập sai cách gây chấn thương.
- Tập với cường độ từ nhẹ đến nặng, áp dụng bài tập đơn giản và dần dần yêu cầu động tác phức tạp khi sức khỏe người bệnh được cải thiện.
- Duy trì tập luyện đều đặn mỗi ngày để tạo thói quen vận động cho cơ bắp, ngừa teo cơ cũng như tăng hiệu quả.
- Đảm bảo không tập quá sức, khi thấy mệt cần dừng tập và nghỉ ngơi ngay, khi tập đi và tập thăng bằng cần sử dụng thiết bị tập chuyên khoa, khung tập phục hồi chức năng, máy tập đi, máy tập CPM để tránh té ngã.
- Kết hợp vận động trong sinh hoạt hàng ngày bằng cách để người bệnh tự thực hiện các hoạt động cầm nắm, thay đổi tư thế, di chuyển nhẹ nhàng.
Hơn hết, để phục hồi chức năng hiệu quả, ngoài bài tập vật lý trị liệu cho người tai biến, các phòng khám, bệnh viện và cơ sở trị liệu cần trang bị máy móc, thiết bị hỗ trợ phù hợp, đáp ứng nhu cầu tập luyện.
Với bất cứ nhu cầu cần tư vấn và trang bị máy móc, thiết bị phù hợp áp dụng vào bài tập vật lý trị liệu cho người bị tai biến, quý khách hãy liên hệ tới hotline 0988086003 của Hải Minh để được hỗ trợ!
