Phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác

Tổn thương thần kinh mác là tình trạng làm yếu cơ, bàn chân rơi và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động của người bệnh. Nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tình trạng này có thể dẫn đến teo cơ, giảm chất lượng cuộc sống. Trong số các phương pháp điều trị, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác đem lại hiệu quả cao, an toàn cho người bệnh. Tìm hiểu kỹ hơn về phương pháp trong bài viết này.

Tổn thương thần kinh mác là gì?

Dây thần kinh mác là một trong những nhánh quan trọng của dây thần kinh hông to, đóng vai trò điều khiển các động tác gập mu bàn chân, duỗi ngón chân, cảm nhận cảm giác ở bàn chân. Tổn thương thần kinh mác diễn ra khi dây thần kinh mác bị chèn ép, kéo giãn hoặc tổn thương, dẫn đến suy giảm chức năng vận động và cảm giác ở vùng cẳng chân, bàn chân. Người bệnh sẽ gặp tình trạng bàn chân rơi và khó khăn khi di chuyển, đi lại.

Nguyên nhân tổn thương thần kinh mác có thể do chấn thương do va đập mạnh, tai nạn; chèn ép do ngồi sai tư thế, bắt chéo chân thường xuyên; biến chứng sau phẫu thuật gối hoặc cẳng chân; bệnh lý nền; u nang chèn ép thần kinh;…

Triệu chứng tổn thương thần kinh mác

Triệu chứng tổn thương thần kinh mác cần được nhận biết sớm để kịp thời can thiệp, điều trị. Nếu để tổn thương tiến triển nặng sẽ làm ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng hoạt động và sinh hoạt hàng ngày.

• Bàn chân rơi khiến người bệnh không thể nâng mũi chân lên khi đi lại
• Dáng đi thay đổi bất thường, phải nhấc cao chân để tránh vấp ngã
• Yếu cơ cẳng chân trước và giảm khả năng duỗi bàn chân, ngón chân
• Tê bì, giảm cảm giác ở mu bàn chân và mặt ngoài cẳng chân
• Đau hoặc cảm giác bỏng rát dọc theo đường đi của dây thần kinh
• Teo cơ khiến cơ cẳng chân nhỏ lại do biến chứng tổn thương kéo dài

Phương pháp phục hồi tổn thương thần kinh mác

Phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác là một quá trình cần thực hiện sớm và duy trì liên tục nhằm cải thiện khả năng vận động, phục hồi dẫn truyền thần kinh, hạn chế biến chứng như bàn chân rơi hay teo cơ. Tùy vào từng giai đoạn và mức độ tổn thương, người bệnh sẽ được chỉ định các phương pháp điều trị như:

Điều trị nội khoa

Trong giai đoạn đầu, điều trị nội khoa thường được áp dụng nhằm kiểm soát triệu chứng. Các loại thuốc giảm đau, kháng viêm và vitamin nhóm B được chỉ định sử dụng để hỗ trợ nuôi dưỡng dây thần kinh và cải thiện tình trạng viêm. Tuy nhiên, phương pháp này chủ yếu mang tính hỗ trợ cải thiện triệu chứng và thường kết hợp cùng vật lý trị liệu – phục hồi chức năng.

Vật lý trị liệu – phục hồi chức năng 

Để người bệnh có thể vận động và trở lại sinh hoạt bình thường, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng sẽ là phương pháp tối ưu, an toàn, hiệu quả cao. Quá trình vật lý trị liệu và phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác sẽ kết hợp sử dụng các kỹ thuật cùng máy móc điều trị phù hợp.

Trị liệu bằng thiết bị

• Điện xung trị liệu: Áp dụng trong giai đoạn sớm và kéo dài xuyên suốt quá trình phục hồi. Kích thích dòng điện xung trực tiếp vào cơ và dây thần kinh bị tổn thương, ngăn ngừa teo cơ, tăng dẫn truyền thần kinh và cải thiện khả năng kiểm soát vận động. 
• Siêu âm trị liệu: Áp dụng trong giai đoạn bán cấp và mạn tính, tác động sóng siêu âm vào các mô mềm và dây thần kinh bị tổn thương. Tác dụng tăng tuần hoàn máu tại chỗ, giảm viêm, giảm đau, thúc đẩy tái tạo mô và hỗ trợ phục hồi chức năng thần kinh.
• Laser trị liệu: Áp dụng trong giai đoạn sớm đến giai đoạn mạn tính, tác động tia laser trực tiếp vào vùng tổn thương, điểm tổn thương. Hiệu quả kích thích tái tạo tế bào thần kinh, giảm viêm, giảm đau nhanh và tăng tốc độ phục hồi tổn thương.
• Nhiệt trị liệu: Áp dụng trong giai đoạn bán cấp và mạn tính khi không còn viêm cấp. Tác động nhiệt nóng/lạnh hoặc kết hợp nhiệt nóng lạnh lên vùng bị tổn thương nhằm giảm đau, giãn cơ, tăng lưu thông máu, phục hồi mô và giảm co cứng cơ.
• Sóng ngắn trị liệu: Áp dụng khi không còn viêm cấp, tác động sóng tạo nhiệt sâu trong mô giúp tăng tuần hoàn máu sâu, giảm đau, giảm viêm, giãn cơ và phục hồi tổn thương thần kinh hiệu quả.
• Nén ép trị liệu: Áp dụng từ giai đoạn bán cấp xuyên suốt quá trình phục hồi, xoa bóp cơ bằng áp lực hơi tăng tuần hoàn máu, giảm phù nề và thư giãn cơ vùng cẳng chân.

Tập vận động phục hồi

Song song với các phương pháp sử dụng thiết bị, tập vận động trị liệu cần được kết hợp chặt chẽ để tối ưu hiệu quả phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác. 

• Ở giai đoạn sớm, người bệnh ưu tiên các bài tập nhẹ tại nhà như nâng mũi chân, co – duỗi cổ chân nhằm duy trì tầm vận động và hạn chế cứng khớp. 
• Ở giai đoạn bán cấp, tăng cường tập với dây kháng lực hoặc bài tập thụ động với máy CPM để cải thiện sức mạnh cơ cẳng chân trước. 

Ở giai đoạn phục hồi chức năng, tập đi có kiểm soát, kết hợp các thiết bị chuyên dụng như xe đạp tập đi, robot tập phục hồi chức năng, khung tập phục hồi chức năng, thiết bị tập chuyên khoa để cải thiện dáng đi và khả năng phối hợp vận động.

Điều trị ngoại khoa

Đối với các trường hợp tổn thương nặng như đứt dây thần kinh hoặc chèn ép kéo dài không đáp ứng điều trị bảo tồn, can thiệp ngoại khoa sẽ là phương pháp cần được cân nhắc. Sau quá trình can thiệp phẫu thuật, người bệnh cần tiếp tục trị liệu, tập luyện phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác để sớm trở lại sinh hoạt bình thường.

Kết luận

Điều trị và phục hồi chức năng tổn thương thần kinh mác đòi hỏi sự kết hợp giữa nhiều phương pháp, trong đó quá trình vật lý trị liệu và phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng, đảm bảo an toàn, hiệu quả. Can thiệp trị liệu sớm và sử dụng các thiết bị phù hợp sẽ là lựa chọn tối ưu giúp người bệnh nhanh chóng quay lại sinh hoạt bình thường.

Hơn hết, với các phòng khám, cơ sở y tế và trung tâm phục hồi chức năng chuyên sâu, cần trang bị máy móc hiện đại để đáp ứng tốt nhu cầu của đông đảo người bệnh. Liên hệ trực tiếp tới hotline 0988086003 của Hải Minh để được tư vấn và mua sắm trang thiết bị tối ưu theo nhu cầu!