Bài tập thăng bằng – phục hồi chức năng sau đột quỵ
Đột quỵ ảnh hưởng đến khả năng vận động và thăng bằng của người bệnh theo nhiều cách khác nhau. Việc phục hồi chức năng bằng các bài tập thăng bằng được xem là phương pháp quan trọng bậc nhất, khuyến khích não tự phục hồi, tăng cường kết nối với các nhóm cơ yếu và lấy lại khả năng vận động. Trong bài viết này, Thiết bị y tế Hải Minh sẽ hướng dẫn 6 bài tập đứng thăng bằng phổ biến cho người sau đột quỵ.
6 bài tập thăng bằng cho người sau đột quỵ
Các bài tập thăng bằng cho bệnh nhân phục hồi chức năng sau đột quỵ rất đa dạng. Trong đó các bài tập ở tư thế đứng thẳng là quan trọng nhất, ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng giữ thăng bằng của người bệnh.
Dưới đây là 6 bài tập giữ thăng bằng đơn giản để bệnh nhân tập khởi đầu. Lưu ý các bài tập này đều có 2 mức độ: Thông thường – có sử dụng vật bám thăng bằng và khó – không sử dụng vật bám.
Bài tập căng bắp chân
Bài tập thăng bằng căng bắp chân là bài tập cơ bản cho người phục hồi sau đột quỵ. Bài tập này hỗ trợ khả năng vận động của mắt cá chân, tạo phạm vi chuyển động rộng. Khu vực thực hiện bài tập là bậc cầu thang hoặc gờ đá.
- Bước 1: Bệnh nhân đứng ở mép gờ và đảm bảo có điểm tựa thăng bằng bên cạnh.
- Bước 2: Tiến hành giữ đầu gối thẳng, bước một chân ra sau, đẩy gót chân khỏi gờ.
- Bước 3: Dồn trọng lực lên gót chân vừa bước tới khi cảm thấy mu bàn chân căng ra.
- Bước 4: Giữ tư thế trong khoảng 20 giây và đổi chân.
Bài tập nâng gót chân và nhón chân
Sự phối hợp linh hoạt giữa các nhóm cơ và khớp phần thân dưới đóng vai trò quan trọng trong việc giữ thăng bằng ở bệnh nhân đột quỵ. Bài tập thăng bằng nâng gót chân và nhón chân giúp bệnh nhân biết các luân chuyển trọng lượng ra trước và sau đôi chân của mình.
Bài tập nhón chân thăng bằng
Cách thực hiện bài tập nâng gót chân và nhón chân như sau:
- Bước 1: Người bệnh đứng thẳng, hai chân rộng ngang hông.
- Bước 2: Từ từ dồn lực vào ngón chân và đẩy gót chân lên khỏi mặt đất, giữ trong khoảng 3 – 5 giây.
- Bước 3: Từ từ hạ gót chân xuống, dồn lực về gót chân và đẩy ngón chân lên, tiếp tục giữ nguyên 3 – 5 giây.
- Bước 4: Hạ ngón chân xuống, lặp lại bài tập khoảng 20 lần.
Bài tập đứng một chân
Người bệnh đột quỵ và người có nguy cơ đột quỵ không còn xa lạ với bài tập đứng một chân. Việc đứng một chân là một trong những động tác cấu thành nên bài kiểm tra khả năng đột quỵ của con người, kết hợp với việc nhắm mắt hay dang tay.
Nội dung của bài tập thăng bằng đứng một chân rất đơn giản. Bạn hãy tập nhấc vuông góc một bên chân và duy trì đứng thăng bằng trong khoảng 15 – 15 giây trên chân còn lại. Sau đó đổi chân và tiếp tục.
Bài tập đứng một chân thăng bằng
Động tác tập nâng cao hơn đó là nhắm mắt, dang tay sang hai bên, dang tay ra trước hoặc nâng cao tay lên trời. Cần chú ý bệnh nhân đột quỵ tập các động tác đứng một chân nâng cao có rủi ro ngã rất cao, khi tập cần có sự kèm cặp của người thân hoặc bác sĩ.
Bài tập đi lùi
Bài tập thăng bằng đi lùi kiểm tra tính ổn định trong dáng đi cũng như việc định hướng đi của bệnh nhân sau đột quỵ. Trong khi đi lùi, bệnh nhân nên đi với dáng chậm, sử dụng cảm giác thăng bằng để tránh bị ngã.
Bài tập đi lùi thăng bằng
Ban đầu nên cho bệnh nhân tập đi lùi 20 bước một hiệp. Không gian tập đi cần thoáng đãng, không có chướng ngại vật. Nếu bệnh nhân chưa quen có thể tập đi sát với tường hoặc bám vào các vật thể xung quanh.
Bài tập đứng tại chỗ nhắm mắt
Bài tập thăng bằng đứng nhắm mắt có tác dụng cải thiện cảm quan thăng bằng của người bệnh sau đột quỵ. Động tác tập đơn giản khi người bệnh chỉ cần đứng thẳng, hai chân song song sát nhau, vắt chéo tay đặt trước ngực và nhắm mắt. Cố gắng duy trì tư thế trong 20 – 30 giây.
Việc đứng nhắm mắt còn giúp ổn định thần kinh của bệnh nhân, hạn chế bớt căng thẳng khi tập thăng bằng. Sau khi bệnh nhân đã thành thục việc đứng trên bề mặt phẳng và có ít ngoại lực, có thể tăng cường độ khó bằng việc sử dụng bề mặt gồ ghề hoặc không ổn định.
Để đảm bảo an toàn nên để bệnh nhân tập đứng lưng sát với tường và có người giám sát bên cạnh.
Bài tập bước chéo chân
Bước chéo chân là bài tập giữ thăng bằng khó đối với bệnh nhân đột quỵ. Bài tập này yêu cầu khả năng giữ thăng bằng linh hoạt bằng cả 2 chân, khả năng đổi trụ nhanh.
Để thực hiện bài tập này, bệnh nhân đứng thẳng, sau đó bước chéo một chân lên để di chuyển, thực hiện tương tự với chân còn lại. Tiến hành bước 10 bước 1 hiệp. Khi bước không để hai chân sát nhau, đi chậm. Để giữ an toàn nên chuẩn bị vật giữ thăng bằng cho bệnh nhân khi cần thiết.
Thiết bị hỗ trợ tập thăng bằng cho người đột quỵ
Hoạt động tập luyện thăng bằng kết hợp với thiết bị tập thăng bằng sẽ hỗ trợ đạt hiệu quả cao hơn đối với người bệnh. Đây là dạng thiết bị được thiết kế chuyên dụng dành cho bệnh nhân tập luyện thăng bằng đứng, đi bộ và các động tác khác.
Hệ thống tập thăng bằng ALFA
Hệ thống tập thăng bằng ALFA là một trong những máy hỗ trợ thăng bằng tốt nhất hiện nay. ALFA nâng cao hiệu quả tập luyện giữ thăng bằng với các bệnh nhân chấn thương vùng đầu, đột quỵ, rối loạn chức năng nhóm cơ, cơ và xương khớp yếu, suy giảm khả năng đi lại,…
Hệ thống tập thăng bằng ALFA
Thiết bị tập ALFA gồm 3 bộ phận chính là sàn tập có khung tay nắm, màn hình hiển thị và màn hình điều khiển. Cùng với đó, hàng loạt công nghệ hiện đại được tích hợp bên trong hỗ trợ kiểm soát và điều chỉnh chế độ luyện tập như phân tích COP, mô phỏng động học, cảm biến đa điểm, cân bằng lực,… Máy cũng được trang bị đa dạng các bài tập thăng bằng dành cho một hoặc đa nhóm cơ – xương – khớp, phân chia nhiều cấp độ thích hợp cho từng giai đoạn phục hồi của bệnh nhân.
=>> Xem chi tiết tại: Hệ thống tập thăng bằng ALFA
Hệ thống lượng giá tập thăng bằng GAMMA
Hệ thống tập GAMMA là thiết bị tập thăng bằng chuyên dụng cho bệnh nhân thần kinh chỉnh hình, vận động viên suy giảm khả năng tự thăng bằng cơ thể. Thiết bị liên kết với màn hình hiển thị thông qua phần mềm chuyên dụng, giúp người tập dễ dàng điều chỉnh và tập luyện với đa dạng các bài tập. Hiện nay GAMMA đã được ứng dụng rộng rãi trong y học phục hồi chức năng cơ xương khớp, thể thao và lão khoa.
Hệ thống lượng giá tập thăng bằng GAMMA
=>> Xem chi tiết tại: Thiết bị lượng giá tập thăng bằng GAMMA
Thiết bị y tế Hải Minh cung cấp chính hãng các dòng máy tập thăng bằng xuất xứ châu Âu tại thị trường Việt Nam. Các sản phẩm từ chúng tôi đảm bảo đầy đủ hồ sơ xuất xứ, hỗ trợ lắp đặt và hướng dẫn tập luyện, bảo hành chính hãng 12 tháng và hỗ trợ linh phụ kiện trong 5 năm. Khách hàng có nhu cầu đặt mua hệ thống tập ALFA, GAMMA hay bất kỳ thiết bị tập thăng bằng nào, vui lòng liên hệ Hải Minh qua số hotline 0988 086 003.
Các bài tập thăng bằng dành cho bệnh nhân đột quỵ là phương pháp phục hồi chức năng được áp dụng phổ biến, giúp người bệnh nhanh chóng sinh hoạt bình thường trở lại. Cùng với sự phát triển của công nghệ y khoa, các thiết bị tập thăng bằng ra đời khiến quá trình này rút ngắn đáng kể, đồng thời nâng cao hiệu quả phục hồi rõ rệt.
