Phục hồi chức năng gãy xương đòn

Gãy xương đòn là chấn thương phổ biến ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận động của vai và cánh tay. Bên cạnh việc điều trị ban đầu, quá trình phục hồi chức năng đóng vai trò quyết định giúp người bệnh nhanh chóng lấy lại sự linh hoạt và hạn chế biến chứng lâu dài. Để tìm hiểu chi tiết hơn về phương pháp phục hồi chức năng gãy xương đòn, hãy theo dõi bài viết của Hải Minh.

Gãy xương đòn là gì?

Gãy xương đòn là một trong những chấn thương xương thường xảy ra khi có lực tác động mạnh vào vùng vai – ngực do tai nạn giao thông, té ngã hoặc chơi thể thao. Xương đòn đóng vai trò quan trọng kết nối cánh tay với thân mình, vì vậy khi bị gãy, người bệnh không chỉ đau đớn mà còn bị hạn chế vận động.

Tình trạng này có thể được nhận biết qua các dấu hiệu như đau nhói vùng vai, sưng nề, bầm tím, biến dạng vùng xương đòn hoặc không thể nâng tay. Tùy vào mức độ gãy bác sĩ sẽ đưa ra liệu trình trị liệu và phục hồi phù hợp nhằm đảm bảo xương liền đúng vị trí và tối ưu khả năng vận động.

Nguyên tắc điều trị gãy xương đòn

Để quá trình phục hồi chức năng gãy xương đòn đạt hiệu quả cao và hạn chế biến chứng, trong quá trình trị liệu cần tuân thủ các nguyên tắc bao gồm:

• Cố định xương gãy đúng cách: Ngay khi phát hiện gãy xương cần sử dụng đai hoặc băng treo tay để giữ xương ổn định, tránh di lệch và hạn chế vận động để không làm ảnh hưởng quá trình hồi phục.
• Giảm đau và kiểm soát viêm: Ở giai đoạn đầu cần áp dụng các phương pháp dùng thuốc, trị liệu bằng nhiệt hay các dòng máy phù hợp để giảm sưng đau, viêm.
• Theo dõi và đánh giá tiến triển: Định kỳ thăm khám, chụp lại X-quang để kiểm tra mức độ liền xương và điều chỉnh phác đồ phục hồi.
• Phục hồi chức năng đúng giai đoạn: Dựa trên từng giai đoạn phục hồi sẽ sử dụng các thiết bị vật lý trị liệu, thiết bị tập chuyên khoa, bài tập vận động chuyên dụng để đảm bảo hiệu quả.
• Can thiệp phẫu thuật khi cần: Với trường hợp xương đòn gãy bị di lệch nhiều hay có biến chứng cần can thiệp phẫu thuật để đảm bảo cấu trúc giải phẫu.

Các phương pháp phục hồi gãy xương đòn

Phục hồi chức năng gãy xương đòn cần được thực hiện bài bản, kết hợp giữa vật lý trị liệu và sử dụng thiết bị tập hỗ trợ phù hợp. Các phương pháp chính giúp tối ưu hiệu quả phục hồi và rút ngắn thời gian điều trị như:

Phục hồi chức năng theo từng giai đoạn

Quá trình phục hồi chức năng gãy xương đòn được chia thành các giai đoạn khác nhau, mỗi giai đoạn có mục tiêu và phương pháp riêng:

• Giai đoạn cấp (0 – 2 tuần đầu): Tập trung giảm đau, chống viêm và bảo vệ khu vực bị gãy xương. Giai đoạn này thường sử dụng thuốc, đai treo tay, đai cố định vai và các dòng máy nhiệt trị liệu, máy điện xung trị liệu nhằm giảm đau, giảm viêm. Sử dụng máy điện trị liệu cao cấp để có tác dụng rõ rệt ngay từ đầu.
• Giai đoạn bán cấp (2 – 6 tuần): Bắt đầu triển khai tập phục hồi chức năng gãy xương đòn một cách nhẹ nhàng, sau đó tăng dần biên độ vận động. Giai đoạn này ưu tiên sử dụng máy tập CPM, thiết bị tập chuyên khoa và máy siêu âm trị liệu để hỗ trợ liền xương.
• Giai đoạn phục hồi (sau 6 tuần): Mục tiêu tăng cường sức mạnh cơ và phục hồi hoàn toàn chức năng vận động. Quá trình phục hồi sử dụng các thiết bị tập chuyên khoa, máy nén ép trị liệu.

Vật lý trị liệu sử dụng máy móc

Các phương pháp vật lý trị liệu được áp dụng xuyên suốt trong quá trình phục hồi chức năng gãy xương đòn nhằm giảm đau, tăng tuần hoàn và thúc đẩy tái tạo mô. Vật lý trị liệu sử dụng các dòng máy móc gồm:

• Máy điện xung trị liệu giảm đau, kích thích cơ: Tower 4 Stim, VAS-07, EM6300, Firing, Infinity, Master 2,…
• Máy siêu âm trị liệu kích thích liền xương, giảm viêm: US13, Tower Sound, 3 Band, Mixing 2, Fisiocomputer USF1,…
• Máy laser trị liệu tăng tái tạo mô, giảm đau nhanh: Evolaser 1064, Therapy 4.0, HPL EVO 7.0, Fiber Nd: Yag, Tower Light
• Máy sóng xung kích thích phục hồi mô sâu: Pro–Shock Waves, Likawave vario® 3i, HC-SWT, STARWAVE, Opera
• Máy nhiệt trị liệu giảm sưng, tăng lưu thông tuần hoàn máu: Trị liệu nhiệt nóng lạnh Hc Cryo T Shock, Cryo T Shock 4.0, trị liệu nhiệt nóng Star Tecar, trị liệu nhiệt lạnh Froozer,…

Đặc biệt, sử dụng phương pháp điện trị liệu cao cấp ENF ngay từ giai đoạn đầu sẽ giúp kích thích liền xương và giảm đau, giảm ngay sau lần điều trị đầu tiên.

Tập vận động với dụng cụ chuyên dụng

Bên cạnh phương pháp vật lý trị liệu sử dụng máy móc nhằm giảm đau, giảm sưng viêm và thúc đẩy tuần hoàn lưu thông máu, người bệnh cũng được bác sĩ chỉ định tập phục hồi chức năng gãy xương đòn với các thiết bị chuyên dụng:

• Tập các động tác sinh hoạt và vận động hàng ngày, không mang vác nặng, duy trì tư thế chuẩn và tăng dần cường độ theo hướng dẫn của kỹ thuật viên.
• Tập tăng biên độ vận động và sức mạnh cơ với máy tập CPM chi trên, ghế tập đa năng EX-100, thiết bị tập chi trên HC-WL-TH664C, khung quay tập khớp vai HC-WL-TH660C, khung quay tập tay HC-WL-TH661C-NEW,… 
• Thực hiện massage trị liệu giảm căng cơ, tăng tuần hoàn, hỗ trợ phục hồi vận động với các dòng máy nén ép HC LYMPHACTIVE, máy nén ép UAM 9100, UAM 8100, máy tập đa năng IROBOT FOOT,…

Bài tập phục hồi chức năng gãy xương đòn

Bên cạnh các phương pháp vật lý trị liệu, việc duy trì các bài tập cho người bị gãy xương đòn tại nhà cũng rất quan trọng để cải thiện biên độ vận động, tăng sức mạnh cơ, rút ngắn thời gian hồi phục. Các bài tập đơn giản, an toàn và hiệu quả bao gồm:

• Bài tập co duỗi khuỷu tay nhằm đảm bảo duy trì sự linh hoạt, tránh cứng khớp: Ngồi hoặc đứng thẳng, giữ tay bị thương ở tư thế thoải mái. Từ từ gập khuỷu tay lại, sau đó duỗi ra hết mức có thể. Lặp lại 10–15 lần mỗi hiệp, 2–3 hiệp/ngày.
• Bài tập lắc tay nhằm duy trì vận động nhẹ nhàng cho khớp vai: Đứng cúi người nhẹ về phía trước, tay lành chống lên bàn để giữ thăng bằng. Thả lỏng tay bị thương rồi đung đưa nhẹ theo vòng tròn nhỏ hoặc qua lại 10 – 15 lần/một hướng.
• Bài tập leo tường bằng ngón tay nhằm tăng biên độ nâng tay, khớp vai: Đứng đối diện tường, đặt các đầu ngón tay lên tường rồi từ từ leo các ngón tay lên cao đến mức có thể. Giữ 5 – 10 giây rồi hạ xuống và lặp lại 8 – 10 lần.
• Bài tập kéo giãn vai bằng khăn nhằm cải thiện độ linh hoạt và khả năng phối hợp khớp vai: Giữ hai đầu khăn bằng hai tay, để tay lành kéo khăn lên trên, tay bị thương giữ phía dưới rồi kéo nhẹ tạo lực giãn cho vai. Giữ 10 giây và lặp lại 8 – 10 lần
• Bài tập ép xương bả vai nhằm tăng cường và ổn định nhóm cơ vùng vai lưng: Ngồi hoặc đứng thẳng rồi từ từ kéo hai bả vai về phía sau như đang kẹp một vật giữa lưng. Giữ 5 giây rồi thả lỏng và lặp lại 10 – 15 lần.

Kết luận

Phục hồi chức năng gãy xương đòn là một quá trình cần sự kiên trì và lựa chọn đúng phương pháp. Kết hợp giữa trị liệu bằng máy móc, tập cùng dụng cụ chuyên khoa và tự tập luyện tại nhà sẽ giúp người bệnh rút ngắn thời gian hồi phục, cải thiện chức năng vận động và sớm quay lại cuộc sống bình thường.

Với những nhu cầu cần tư vấn, tìm hiểu thêm về thiết bị vật lý trị liệu – phục hồi chức năng, khách hàng hãy liên hệ trực tiếp hotline 0988086003 của Hải Minh để được hỗ trợ!