Ứng dụng của sóng siêu âm trong vật lý trị liệu – phục hồi chức năng

Trong lĩnh vực vật lý trị liệu và phục hồi chức năng, siêu âm trị liệu là một trong những phương pháp điều trị hiện đại, an toàn và hiệu quả. Với khả năng tác động sâu vào mô cơ thể nhờ sóng âm tần số cao, phương pháp không chỉ giúp giảm đau, giãn cơ, cải thiện tuần hoàn mà còn hỗ trợ tái tạo mô tổn thương và dẫn thuốc tại chỗ. Để hiểu rõ cơ chế, chỉ định và chống chỉ định của phương pháp, cùng theo dõi bài viết của Hải Minh.

Giới thiệu về sóng siêu âm

Sóng siêu âm trị liệu là sóng cơ học có tần số cao (thường từ 0,8MHz đến 3MHz), không nghe được bằng tai người. Sóng siêu âm cơ học được ứng dụng phổ biến trong vật lý trị liệu để điều trị các bệnh lý cơ xương khớp, đau viêm, co thắt cơ và chữa lành tổn thương mô mềm. Sóng tác động xuyên sâu vào mô, thông qua một môi trường trung gian (như gel hoặc nước) tạo ra các dao động cơ học. 

Những dao động cơ học sẽ xuất hiện tại chỗ với tần suất rất cao, gây ra hiệu ứng:

• Hiệu ứng nhiệt: Làm tăng nhiệt độ mô sâu, giãn mạch, tăng tuần hoàn.
• Hiệu ứng cơ học: Gây vi rung giúp giãn cơ, giảm co thắt, làm mềm mô xơ.
• Hiệu ứng sinh học: Tăng thẩm thấu màng tế bào, kích thích trao đổi chất và tái tạo mô.

Ứng dụng của sóng siêu âm trong trị liệu 

Sóng siêu âm trong trị liệu hiện được ứng dụng phổ biến tại các bệnh viện, phòng khám hay cơ sở y tế chuyên khoa về vật lý trị liệu – phục hồi chức năng. Khi ứng dụng sóng siêu âm trị liệu sẽ tạo ra 3 hiệu ứng về cơ học, hóa học và nhiệt. Các hiệu ứng cơ bản trên đem đến những tác dụng rõ rệt khi điều trị người bệnh như:

• Tăng tuần hoàn máu cục bộ nhờ hiệu ứng nhiệt làm giãn mạch, tăng tính thấm của thành mạch và tổ chức mô.
• Giãn cơ thông qua tác động trực tiếp của sóng siêu âm lên các thụ thể thần kinh, giúp làm dịu căng cơ.
• Tăng tính thấm màng tế bào, đồng thời tăng khả năng khuếch tán và thẩm thấu qua màng do các dao động vi mô và sự thay đổi áp suất luân phiên giữa các vùng mô. 
• Thúc đẩy quá trình hấp thu dịch viêm, tăng cường trao đổi chất, cải thiện nuôi dưỡng và thúc đẩy tái tạo tổ chức.
• Giảm đau nhờ tác động trực tiếp của sóng siêu âm lên các thụ thể cảm giác đau trong mô.

Chỉ định và chống chỉ định trong siêu âm trị liệu

Chỉ định điều trị

• Trường hợp co thắt cơ do nguyên nhân thần kinh như: hen phế quản, viêm phế quản co thắt, hội chứng Raynaud, co thắt cơ do lạnh hoặc đau, đau do viêm dây thần kinh hoặc phản xạ thần kinh.
• Hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến giảm dinh dưỡng và rối loạn chuyển hóa tại chỗ như sẹo xấu, tổ chức mô nuôi dưỡng kém, sưng nề trong giai đoạn hấp thu sau chấn thương hoặc viêm mạn.
• Có tác dụng làm mềm mô sẹo.
• Dẫn thuốc tại chỗ nhờ khả năng tăng thấm và khuếch tán của sóng siêu âm
• Ứng dụng trong tạo khí dung điều trị các bệnh lý vùng mũi, họng và đường hô hấp.

Chống chỉ định điều trị:

• Không được sử dụng trên các vùng như não, tủy sống, cơ quan sinh dục và vùng bụng có thai.
• Tránh điều trị tại vùng có gắn vật kim loại hoặc vật cứng như đinh, nẹp, vít…
• Tuyệt đối không áp dụng tại vị trí có khối u (cả lành tính và ác tính).
• Không dùng cho người có giãn tĩnh mạch, viêm tắc động/tĩnh mạch.
• Không thực hiện siêu âm tại các vùng đang chảy máu hoặc có nguy cơ chảy máu cao như thời kỳ kinh nguyệt, chảy máu tiêu hóa, vết thương hở, tụ máu sau chấn thương mới.
• Tránh dùng trên các ổ viêm nhiễm khuẩn vì nguy cơ làm lan rộng vi khuẩn.
• Không điều trị vùng liên sống – bả trong trường hợp giãn phế quản.
• Chống chỉ định với các chấn thương mới trong vòng 3 ngày đầu.

Các phương pháp điều trị bằng siêu âm

Siêu âm tiếp xúc trực tiếp với da

Đầu phát siêu âm sẽ được đặt trực tiếp lên bề mặt da và sóng siêu âm tác động vào các mô cơ thông qua môi trường trung gian là một lớp gel, dầu hoặc vaseline. Môi trường trung gian sẽ giúp loại bỏ lớp không khí và đảm bảo hiệu quả truyền dẫn siêu âm tối ưu. Phương pháp siêu âm tiếp xúc trực tiếp với da khá đơn giản, áp dụng phổ biến cho những vùng da phẳng, bề mặt tiếp xúc rộng.

Siêu âm qua nước

Nước là môi trường dẫn truyền siêu âm hiệu quả, có thể sử dụng thùng, chậu hoặc bể chứa nước sạch với nhiệt độ phù hợp để tiến hành điều trị. Phương pháp này yêu cầu cả vùng điều trị và đầu phát siêu âm đều phải ngâm hoàn toàn trong nước. Đầu phát sẽ đặt vuông góc với vùng da cần điều trị, cách bề mặt da khoảng từ 1 đến 5 cm. Phương pháp siêu âm qua nước thực hiện cho các vùng không bằng phẳng, khó tiếp cận.

Siêu âm dẫn thuốc

Thuốc sẽ được trộn vào các chất nền như mỡ hoặc dầu để làm môi trường trung gian giữa đầu phát siêu âm và da. Sau đó nhờ tác động từ sóng siêu âm, thuốc sẽ được đẩy sâu vào vùng da, mô cơ cần điều trị. Thực hiện phương pháp này yêu cầu sử dụng các loại mỡ, chế phẩm điều trị chuyên dụng.

Các dòng máy siêu âm trị liệu tốt nhất

Các dòng máy siêu âm trị liệu hiện được cung cấp rộng rãi trên thị trường với nhiều mức giá và model khác nhau. Để tìm mua sản phẩm chính hãng, chất lượng, quý khách hãy tìm đến thiết bị y tế Hải Minh. Chúng tôi cung cấp đa dạng model máy siêu âm của các hãng sản xuất từ Ý, Hàn Quốc, Đài Loan,.. Tham khảo các dòng máy siêu âm trị liệu được khách hàng đánh giá cao tại Hải Minh:

• Máy siêu âm US13 (Ý): Dòng máy siêu âm đa tần cung cấp đầu ra 1 và 3MHz, tích hợp vi xử lý thế hệ mới, cho phép phát ra sóng siêu âm công suất cao tới da ngay cả khi có một tiếp xúc nhỏ. Máy có cảnh báo không tiếp xúc, thích hợp cho việc điều trị dưới nước.

• Máy siêu âm Tower Sound (Ý): Dòng máy siêu âm đa tần, tần số 1 & 3MHz, bao gồm 2 chế độ đơn và kết hợp. Tower Sound trang bị một thư viện lớn các chương trình trị liệu và có thể tùy chỉnh thông số phù hợp theo tình trạng người bệnh.

• Máy siêu âm 3Band (Ý): Công nghệ thạch anh được áp dụng trong sản xuất đầu siêu âm, giúp tạo hiệu ứng tạo lỗ (Cavitation). Thiết bị tối ưu trong điều trị vôi hóa cơ, gân trên các khớp và điều trị thẩm mỹ (loại bỏ mỡ thừa, tăng đàn hồi da).

• Máy siêu âm 2 đầu dò KUP3000 (Đài Loan): 2 đầu dò tần số 1MHz (trị liệu toàn thân) và 3MHz (không gây hại cho liên kết và cơ). Thiết kế đầu xử lý bằng thép không gỉ, chống ăn mòn hóa học, cảnh báo âm thanh và flash cảnh báo an toàn.

• Máy siêu âm đa chức năng MIXING2 (Ý): Máy siêu âm điều trị có kết hợp điện xung với 2 kênh kích thích độc lập, có thể điều chỉnh cường độ cho điều trị với tần số trung bình và tần số thấp. Tích hợp chương trình cài đặt sẵn trị liệu các bệnh lý thông thường.

Kết luận

Ứng dụng của sóng siêu âm trong y học, vật lý trị liệu và phục hồi chức năng rất đa dạng. Đặc biệt, đây là phương pháp điều trị mang lại nhiều hiệu quả tối ưu cho người bệnh trong quá trình giảm đau, phục hồi.

Mọi thắc mắc và nhu cầu cần tư vấn chi tiết về các thiết bị siêu âm trị liệu, đừng ngần ngại liên hệ tới hotline 0988 086 003 của Hải Minh để được đáp ứng, hỗ trợ tốt nhất!