Phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay: Lộ trình 4 giai đoạn
Gãy xương cổ tay, đặc biệt là gãy đầu dưới xương quay, có thể gây đau, cứng khớp và hạn chế khả năng cầm nắm, vận động bàn tay. Bên cạnh việc cố định và điều trị tổn thương xương, phục hồi chức năng đóng vai trò quan trọng khôi phục vận động và hạn chế các di chứng sau chấn thương. Cùng tìm hiểu về phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay qua bài viết này.
Vì sao cần tập phục hồi chức năng sau gãy đầu dưới xương quay
Gãy đầu dưới xương quay là chấn thương thường gặp ở vùng cổ tay, gây đau, sưng nề và hạn chế khả năng vận động của bàn tay. Tình trạng cứng cổ tay sau bó bột diễn ra làm ảnh hưởng tới vận động nên việc người bệnh tập phục hồi chức năng sẽ đem đến lợi ích:
- Giảm đau và hạn chế tình trạng sưng nề, cứng khớp sau thời gian bất động.
- Tăng dần tâm vận động, khả năng gấp, duỗi, nghiêng quay, nghiêng trụ cổ tay và sấp, ngửa cẳng tay.
- Hạn chế co rút gân, dính khớp, teo cơ, cứng khớp và các biến chứng có thể xuất hiện ở ngón tay, cổ tay.
- Cải thiện sức cơ, khả năng cầm nắm, phối hợp vận động linh hoạt và duy trì độ ổn định của cổ tay.
- Giúp người bệnh dần thực hiện các hoạt động sinh hoạt đời thường như cầm nắm đồ vật, viết, mặc quần áo, nấu ăn và làm việc.
Phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay nên được triển khai sớm theo chỉ định của bác sĩ, điều chỉnh theo tình trạng liền xương, phương pháp điều trị và mức độ tổn thương của từng người bệnh.
Phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay theo 4 giai đoạn
Giai đoạn 1: Bảo vệ vùng tổn thương và duy trì vận động (0 – 2 tuần đầu)
Mục tiêu giai đoạn đầu của phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay là kiểm soát đau, sưng nề, bảo vệ ổ gãy và duy trì vận động các khớp không bị bất động, hạn chế teo cơ, cứng khớp.
Kỹ thuật áp dụng:
- Kê cao tay, vận động nhẹ các ngón để giảm phù nề.
- Tập nắm – duỗi ngón tay, xòe bàn tay.
- Gấp – duỗi khuỷu tay, vận động khớp vai.
- Co cơ tĩnh nhẹ theo hướng dẫn của kỹ thuật viên.
Lưu ý: Không tự ý tháo bột, nẹp hoặc vận động cổ tay khi chưa được cho phép. Tránh xách vật nặng, chống tay và tạo áp lực lên vùng xương gãy.
Giai đoạn 2: Khôi phục tầm vận động cổ tay (sau khi tháo bột hoặc được cho phép vận động)
Mục tiêu giai đoạn 2 gãy Pouteau Colles tập phục hồi hướng tới giảm cứng khớp, cải thiện biên độ gấp – duỗi, nghiêng cổ tay và sấp – ngửa cẳng tay; khôi phục sự linh hoạt của bàn tay.
Kỹ thuật áp dụng:
- Tập vận động cổ tay chủ động và có trợ giúp.
- Vận động thụ động nhẹ nhàng theo chỉ định.
- Tập trượt gân, gấp – duỗi các ngón tay.
- Massage mô mềm, huy động khớp nhẹ để cải thiện độ linh hoạt.
Lưu ý: Chỉ tập vận động cổ tay khi ổ gãy đủ ổn định và được bác sĩ cho phép. Không cố bẻ, kéo hoặc tăng biên độ quá nhanh gây đau.
Giai đoạn 3: Tăng cường sức mạnh cơ và khả năng cầm nắm (khoảng tuần 6 – 10)
Qua 2 giai đoạn đầu, mục tiêu giai đoạn 2 sẽ nhằm tăng sức mạnh cơ cổ tay, cẳng tay, cải thiện lực bóp, lực kẹp và khả năng phối hợp vận động bàn tay.
Kỹ thuật áp dụng:
- Tập gấp – duỗi, sấp – ngửa cổ tay với dây đàn hồi hoặc tạ nhẹ.
- Bóp bóng mềm, đất nặn trị liệu để tăng lực cầm nắm.
- Tập kẹp ngón, nhặt và di chuyển vật nhỏ.
- Tập giữ ổn định cổ tay khi cầm vật nhẹ.
Lưu ý: Tăng dần sức cản theo khả năng chịu tải, chỉ tập kháng lực khi xương đủ ổn định. Tránh nâng vật nặng hoặc tạo lực xoắn mạnh lên cổ tay.
Giai đoạn 4: Phục hồi chức năng và trở lại sinh hoạt bình thường (từ tuần 10 – 12 trở đi)
Ở giai đoạn phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay cuối cùng, mục tiêu chính là hoàn thiện tầm vận động, sức mạnh và sức bền cơ; khôi phục khả năng sử dụng cổ tay trong sinh hoạt, lao động và thể thao.
Kỹ thuật áp dụng:
- Tập các hoạt động chức năng: cầm cốc, mở nắp chai, viết, cài cúc áo.
- Tăng dần bài tập kháng lực và chịu tải.
- Tập thăng bằng cổ tay, kiểm soát lực và phối hợp vận động.
- Mô phỏng các động tác thường dùng trong công việc, sinh hoạt.
Lưu ý: Tăng dần cường độ tập, không vội quay lại hoạt động đòi hỏi lực cổ tay lớn. Duy trì bài tập tại nhà và theo dõi phản ứng đau, sưng sau tập.
Bài tập vật lý trị liệu sau gãy xương tay tại nhà
Sau khi xương gãy đã ổn định và được bác sĩ cho phép vận động, người bệnh có thể thực hiện một số bài tập phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay tại nhà:
- Bài tập nắm – duỗi bàn tay: Duỗi thẳng các ngón tay, sau đó từ từ nắm bàn tay thành nắm đấm rồi mở ra. Lặp lại khoảng 10 – 15 lần để cải thiện độ linh hoạt của ngón tay.
- Bài tập gấp – duỗi cổ tay: Đặt cẳng tay trên mặt bàn, để bàn tay vượt ra ngoài mép bàn. Từ từ gập cổ tay xuống rồi nâng lên, giữ mỗi tư thế khoảng 3 – 5 giây, thực hiện 10 lần.
- Bài tập nghiêng cổ tay: Đặt cẳng tay cố định trên bàn, bàn tay hướng thẳng về phía trước. Di chuyển cổ tay nhẹ nhàng sang trái và phải, thực hiện khoảng 10 – 15 lần.
- Bài tập xoay sấp – ngửa cẳng tay: Gập khuỷu tay 90 độ, giữ sát thân người, từ từ xoay lòng bàn tay hướng lên trên rồi úp xuống dưới. Thực hiện 10 – 15 lần cải thiện khả năng xoay cẳng tay.
- Bài tập bóp bóng mềm: Cầm một quả bóng mềm trong lòng bàn tay, từ từ bóp nhẹ rồi thả lỏng. Lặp lại 10 – 15 lần để tăng sức mạnh cơ bàn tay và cải thiện lực cầm nắm.
- Bài tập gấp – duỗi cổ tay với dây đàn hồi: Giữ một đầu dây đàn hồi bằng tay, đầu còn lại được cố định chắc chắn. Thực hiện gấp hoặc duỗi cổ tay từ từ để tạo lực cản nhẹ, lặp lại 8 – 10 lần khi đã được cho phép tập kháng lực.
Các phương pháp vật lý trị liệu hỗ trợ phục hồi gãy xương cổ tay
Trong cùng liệu trình phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay, bác sĩ sẽ chỉ định sử dụng các thiết bị trị liệu và dụng cụ tập vận động phù hợp để vừa kiểm soát triệu chứng vừa thúc đẩy phục hồi.
Điện trị liệu
Sử dụng máy điện xung, điện trị liệu ENF với các dòng điện trị liệu phù hợp để kích thích thần kinh cảm giác, hỗ trợ giảm đau tại vùng cổ tay và cẳng tay. Phương pháp tạo tiền đề cho người bệnh dễ dàng tham gia các bài tập vận động.
Siêu âm trị liệu
Sóng siêu âm tác động lên mô mềm, hỗ trợ giảm đau và cải thiện tình trạng co cứng mô quanh khớp. Máy siêu âm trị liệu được chỉ định khi người bệnh gặp hạn chế vận động do tổn thương mô mềm hoặc cứng khớp sau bất động.
Laser trị liệu
Laser công suất phù hợp được sử dụng nhằm hỗ trợ giảm đau, điều hòa phản ứng viêm và thúc đẩy quá trình phục hồi mô mềm. Phương pháp được cân nhắc khi người bệnh còn đau hoặc có tổn thương mô mềm đi kèm.
Nhiệt trị liệu
Sử dụng nhiệt nóng nông để làm ấm vùng cơ quanh cổ tay, tăng tuần hoàn tại chỗ và thư giãn mô mềm. Phương pháp nhiệt trị liệu thường được áp dụng trước buổi tập nhằm hỗ trợ cải thiện độ linh hoạt của khớp và giảm cảm giác cứng cổ tay.
Nén ép trị liệu
Máy nén ép sử dụng áp lực khí luân phiên để hỗ trợ lưu thông dịch, cải thiện tuần hoàn ngoại vi và kiểm soát tình trạng phù nề ở bàn tay, cẳng tay. Áp lực cần được điều chỉnh phù hợp với tình trạng tổn thương và chỉ định điều trị.
Thiết bị tập chuyên khoa
Các thiết bị tập chuyên khoa hỗ trợ thực hiện những bài tập gấp – duỗi, nghiêng cổ tay, sấp – ngửa cẳng tay và tăng cường sức mạnh cơ bàn tay. Máy CPM cũng có thể được bổ sung với cấu hình phù hợp để hỗ trợ vận động thụ động liên tục, duy trì tầm vận động khớp theo chỉ định.
Robot tập phục hồi chức năng
Robot tập phục hồi chức năng hỗ trợ người bệnh thực hiện các bài tập vận động lặp lại với biên độ và cường độ được kiểm soát, cải thiện khả năng vận động và phối hợp cơ. Đây là giải pháp phù hợp với các bệnh viện, trung tâm PHCN và đơn vị có quy mô lớn, định hướng xây dựng quy trình tập luyện chuyên nghiệp, ứng dụng công nghệ hiện đại nâng cao hiệu quả phục hồi.
Ngoài các thiết bị trên, cơ sở PHCN có thể cân nhắc bổ sung máy điện châm, từ trường, sóng ngắn, xung kích, máy biofeedback, khung tập PHCN, máy tập CPM và bàn tập PHCN tùy theo quy mô đầu tư, nhu cầu điều trị và chỉ định chuyên môn.
Hải Minh – Đơn vị phân phối thiết bị vật lý trị liệu uy tín
Với hơn 16 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực thiết bị y tế và phục hồi chức năng, Thiết bị y tế Hải Minh cung cấp giải pháp tổng thể cho phòng khám, bệnh viện và các cơ sở PHCN. Sở hữu danh mục hơn 600 sản phẩm cùng mạng lưới hơn 35 hãng thiết bị độc quyền, Hải Minh đáp ứng đa dạng nhu cầu từ thiết bị điều trị, thiết bị tập vận động đến hệ thống lượng giá chức năng.
Khi lựa chọn Hải Minh, khách hàng được đội ngũ tư vấn nhiệt tình hỗ trợ xây dựng giải pháp phù hợp, cùng đội ngũ kỹ sư giàu kinh nghiệm đảm nhận lắp đặt, hướng dẫn sử dụng và hỗ trợ kỹ thuật. Các thiết bị có chính sách bảo hành chính hãng 12 tháng, lắp đặt tận nơi, mức giá cạnh tranh cùng nhiều chương trình ưu đãi hấp dẫn.
Kết luận
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng sau gãy xương cổ tay giúp người bệnh từng bước cải thiện tầm vận động, tăng sức mạnh cơ và khôi phục khả năng cầm nắm trong sinh hoạt. Việc kết hợp bài tập phù hợp với các thiết bị trị liệu chuyên dụng sẽ hỗ trợ nâng cao hiệu quả phục hồi, hạn chế biến chứng và rút ngắn thời gian trở lại hoạt động bình thường. Người bệnh nên tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ, kỹ thuật viên để đảm bảo quá trình tập luyện an toàn và đạt kết quả tốt nhất.
Liên hệ Hải Minh qua hotline 0988086003 để được tư vấn thiết bị, xây dựng giải pháp và setup phòng vật lý trị liệu – phục hồi chức năng phù hợp với nhu cầu, ngân sách đầu tư.












