Hỏi và đáp của chương trình học cùng chuyên gia số 13

Rất nhiều câu hỏi về chủ đề “ Áp dụng kích thích điện và siêu âm giai đoạn cấp và mãn tính” của BSCKII Nguyễn Đăng Khoa đã gửi về cho chương trình. Ban tổ chức đã tổng hợp và được BSCKII Nguyễn Đăng Khoa trả lời. Hãy cùng theo dõi bài viết này để tìm hiểu các câu trả lời về chủ đề số 13 các bạn nhé.

1. Nội dung hỏi đáp được thực hiện trong chương trình học cùng chuyên gia số 13.

1.1. Trương Thế Cường.

Hỏi: Cho em hỏi bệnh nhân bị sẹo bỏng làm hạn chế vận động thì dùng phương pháp VLTL – PHCN như thế nào.
Trả lời: Nói chung sẹo bỏng phải giải quyết trong giai đoạn cấp mới có hiệu quả Ví dụ: Ép sẹo, duy trì tầm vận động bằng nẹp, day sẹo.
Trong giai đoạn mạn, nếu sẹo khu trú: siêu âm chế độ nhiệt nóng rồi kéo giãn ngay. Nếu sẹo quá nhiều: phải phẫu thuật rồi thực như gđ cấp.

1.2. Bùi kiên Trung.

Hỏi: Thầy cho em hỏi dán điện xung trong điều trị bí tiểu sau phẫu thuật có hiệu quả kh? nếu có thì các thông số và vùng dán như thế nào? Cảm ơn thầy nhiều!
Trả lời: Nói chung dùng dòng điện xung kích thích mạnh cơ sẽ có hiệu quả. Em nên dán ĐC ở vùng bụng (Nếu vào các huyệt thì tốt, hoặc bụng cơ vùng bụng). Vùng lưng nên gắn vào các huyệt thận du. Về thông số chắc em nên theo học lớp “Tác nhân vật lý” giải thích mới hiểu.

1.3. BS Đại – trung tâm y tế thị xã Sông Cầu.

Hỏi: Thầy cho em hỏi Siêu âm có chống chỉ định vùng tủy sống không ạ.
Trả lời: Vì phải di chuyển đầu phát siêu âm, nên gần như không có chống chỉ định siêu âm. Tuy nhiên một số tác giả khuyến cáo thận trọng khi có kim loại ở vùng sâu.

1.4. Phan Văn Danh.

Hỏi: Em ở bệnh viện Bảo lộc, cho em hỏi hội chứng ống cổ tay dùng sóng siêu âm, tần số, cuờng độ, vị trí nào ạ.
Trả lời: Dùng thông số siêu âm tạo nhiệt vùng mặt lòng cổ tay. Nên dùng siêu âm dẫn thuốc kháng viêm như kết hợp với Fastum gel.

1.5. Thành. 

Hỏi: Dạ chào thầy, em có 1 câu hỏi nhờ thầy ạ! Đối với hậu phẫu nối đám rối thần kinh cánh tay thì có thể dùng Siêu âm được không? Nếu được thì dùng dòng Xung hay Liên tục?
Trả lời: Nói chung siêu âm có thể dùng ngay trong giai đoạn cấp sau mổ (sau giai đoạn chườm đá) nhưng phải dùng chế độ không tạo nhiệt (chế độ xung, cường độ nhỏ). Nếu được nên dùng siêu âm dẫn thuốc.

1.6. Hà Phan.

Hỏi: Bệnh nhân bị viêm đa dây đa rễ mình dòng xung nào và cường độ thế nào cho hợp lý thưa Thầy
Trả lời: Bệnh nhân bị viêm đa dây đa rễ → Nhóm cơ bị mất phân bố thần kinh → Sử dụng dòng IGC (Intermittent Galvanic Curent): chế độ xung 1 pha có độ dài xung rất lớn > 10ms có thể lên đến > 100ms. Hình dạng xung có thể là Xung 1 pha tam giác hoặc chữ nhật hoặc lũy thừa. Cơ mất phân bố thần kinh không bị đáp ứng điện (nếu không bị lờn điện) do đó có thể dùng xung tam giác. Hiện nay 1 số tác giả khuyến cáo không dùng kích thích điện trong giai đoạn cấp vì có thể làm chậm sự tái sinh thần kinh.

1.7. Bs. Yến PHCN.

Hỏi: Thưa Thầy Điện xung và siêu âm có chống chỉ định tuyệt đối trong bệnh nhân có dụng cụ kết hợp xương không ạ? Và cách đặt vị trí điện cực và vị trí siêu âm như thế nào ạ? Ví dụ bệnh nhân có dụng cụ kết hợp xương đùi và xương bánh chè?
Trả lời: Điện xung và siêu âm Không có chống chỉ định tuyệt đối cho bệnh nhân có dụng cụ kết hợp xương. Cách đặt vị trí điện cực và vị trí siêu âm có thể áp dụng như trong phần trình bày. Để hiểu rõ em phải hiểu rõ về mật độ dòng và độ lớn của điện cực.

1.8. Hoàng Thanh.

Hỏi: Thầy có thể chia sẻ thêm về kinh nghiệm điều trị liệt VII ngoại biên bằng điện xung và siêu âm ạ? Phương pháp nào được đánh giá hiệu quả hơn ạ.
Trả lời: Liệt VII ngoại biên bằng dòng IGC (Intermittent Galvanic Curent) với điện cực bút, đây là cách thường dùng nhưng chứng cứ không rõ, chỉ là điều trị triệu chứng. Siêu âm thường ít được các bác sĩ lâm sàng cho vì lo sợ điều trị ở vùng mặt tuy nhiên đứng về lý luận thì vẫn được, chứng cứ không rõ. Tốt nhất điều trị kháng virus và corticoid sớm.

1.9. Nguyễn Thuyết Thực – Bệnh viện đa khoa HT Sóc Trăng

Hỏi: Kích thích điện có hiệu quả trên bệnh nhân bị rối loạn trương lực cơ ko ạ? Nếu có thầy chia sẻ kinh nghiệm điều trị rối loạn trương lực cơ ạ.
Trả lời: Không nên sử dụng KTĐ cho bệnh nhân rối loạn trương lực (Dystonia). Có thể dùng kích thích điện cho bệnh nhân co cứng cơ.

1.10. Trường Phan Văn.

Hỏi: Thầy cho em hỏi về thông số về dòng điện áp dụng cho bệnh nhân co cứng cơ ạ.
Trả lời: Có thể dùng KTĐ cho bệnh nhân co cứng cơ: 1) Dòng xung mạnh cơ đồng vận co cứng 2) Dòng xung mạnh cơ đối vận co cứng 3) Dòng TENS cơ co cứng (Có thể có điều biến). Thầy thích sử dụng dòng TENS cơ co cứng nhất vì thấy hiệu quả và dễ chịu đối với bệnh nhân.

1.11. Vũ Đức Lưu bệnh viện 354.

Hỏi: Thầy cho em hỏi về cách sử dụng tần số trong IFC, khi nào nên dùng tần số sóng mang 2,5 KHz, 4,0 KHz? Cách tạo mẫu quét hình tam giác, hình thang trong IFC là như thế nào và áp dụng trong trường hợp nào với ạ. Cảm ơn Thầy nhiều!
Trả lời: Dòng giao thoa (IFC – InterFerential Current) với tần số mang 4 KHz là do tác giả Nemec người Áo đề ra từ đầu. Chưa có nghiên cứu tổng hợp nào kết luận tần số mang có giá trị nào sẽ cho hiệu quả điều trị tốt nhất.

2. Một vài nghiên cứu riêng rẽ về vấn đề này.

1. Effects of the carrier frequency of interferential current on pain modulation in patients with chronic nonspecific low back pain: a protocol of a randomised controlled trial.
https://bmcmusculoskeletdisord.biomedcentral.com/articles/10.1186/1471-2474-14-195

2. Electrical Stimulation Using Kilohertz-Frequency Alternating Current.
https://academic.oup.com/ptj/article/89/2/181/2737613
Bài báo này nói tổng quan luôn tất cả dòng thuộc BMAC

3.Immediate analgesic effect of 2KHz interferential current in chronic low back pain: randomized clinical trial.
https://www.scielo.br/j/brjp/a/9pCthTzvLzNTBhmdcXqsk4C/?lang=en

4.Trong Textbook “Michlovitz’s Modalities for Therapeutic Intervention”. tác giả gợi ý Tần số mang 4 KHz dùng để giảm đau, 2 KHz dùng để mạnh cơ sâu
Mỗi dòng máy của các hãng có từng mẫu điều biến riêng, đã mặc định trong máy, do đó phải đọc Manual for User mới biết.

Nhìn chung các bạn phải hiểu tương đối tường tận và có cái nhìn tổng quát về tác nhân vật lý trong điều trị lâm sàng vì tác nhân vật lý như 1 mồi kích thích sau đó chúng ta phải xử lý & tập VLTL hợp lý.